تاج الدين احمد وزير

12

بياض تاج الدين احمد وزير ( فارسى )

اشاره نموديم . 4 - دوزبانه بودن جنگ : چون در محيط علمى آن روز ، خلق آثار به زبان عربى كه زبان اول اسلامى بوده از مفاخر و مورد رغبت صاحبان علم و ادب بوده ، لذا اين جنگ علاوه‌بر مطالب فارسى ، مشتمل بر موضوعات مختلف به زبان عربى است بطورى كه بيش از نصف بياض را آيات و احاديث ، اشعار ، حكايات و مطالب گوناگون عربى تشكيل مىدهد . نثر عربى و فارسى متنوع بوده علاوه‌بر اشتمال حوزه‌هاى تاريخ و دين و اعتقادات و فلسفه و كلام ، شامل طنز ، معما ، رياضى و نظائر آن نيز مىشود . جالب اينكه بسيارى از اين مطالب بگونه‌اى آميخته بين عربى و فارسى استفاده شده و خود حلّه‌اى ادبى بدان بخشيده است . اينك براى آشنايى اجمالى و معرفى بيشتر جنگ ، فقط به ذكر پاره‌اى از شاعران كه نامى از آنها در اين جنگ آمده مىپردازيم : الف ) اشعارى فارسى از شاعرانى كه جز در اين جنگ نامى از آنها و اشعارشان در جايى نيافته‌ايم ، ازجمله : سيد جلال الدين ، شاه شجاع ، عمر شبانكاره ، سلطان اتسز خوارزمشاه ، شاه كبود جله ، امير صفادار همراه با اشعارى مرتب براساس حروف الفبا از امير عضد مطهر ، ملمّعى به زبان فارسى و عربى و لهجهء شيرازى از ناصر خطيب ، بدر الدين دامغانى ، عماد الدين النكرانى ، ناصر الدين منشى ، و ديگران . ب ) اشعارى فارسى از شاعران مشهور زبان فارسى ، كه جهت تصحيح و مقابلهء جنگ از ديوان آنها تا حدّ مقدور بهره برده‌ام ، نظير : فردوسى ، سنائى ، خيام ، حافظ ، سعدى ، اثير اومانى ، نظامى ، مهستى ، ابو سعيد ابو الخير ، نزارى ، اوحدى ، ظهير فاريابى ، نجم رازى ، ابو محمد رودبارى ، امامى هروى ، كمال اسماعيل ، ابو سعيد بهادر خان و دهها شاعر و سخنور ديگر . ج ) اشعارى عربى از شاعرانى كه جز در اين جنگ ، كمتر نامى از آنها برده مىشود از جمله : على بن فضل اللّه الحسينى ، عضد الدين نسايى ، عماد الدين ، عدى بن الرقاع ، ابو الفرح الببغاء ، محيى الدين ابن ريلاق الموصلى ، سعد الدين الحموى ، فريدون عكاشه ، ابو الشيص ، يحيى بن ساعد ، قاضى نظام الدين اصفهانى ، بكر بن البطاح ، نفطويه ، خالد